Ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, thay thế Luật Xây dựng năm 2014 và Luật sửa đổi, bổ sung năm 2020. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, trong đó một số quy định quan trọng có hiệu lực sớm từ ngày 01/01/2026. Việc ban hành Luật Xây dựng 2025 đánh dấu bước đổi mới quan trọng trong hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động đầu tư xây dựng. So với quy định trước đây, Luật Xây dựng 2025 có nhiều điểm mới đáng chú ý.
Ảnh minh họa
Trước hết, Luật tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính trong hoạt động xây dựng, trong đó đáng chú ý là bãi bỏ một số thủ tục thẩm định thiết kế ở giai đoạn sau thiết kế cơ sở đối với một số loại công trình, qua đó rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, giảm chi phí cho doanh nghiệp và người dân. Đây được đánh giá là bước tiến quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính lĩnh vực xây dựng.
Một điểm mới quan trọng khác là mở rộng các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng. Theo đó, nhiều công trình thuộc dự án đã có quy hoạch chi tiết, thiết kế được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt hoặc các công trình quy mô nhỏ, ít tác động đến cộng đồng sẽ được miễn giấy phép, tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân triển khai đầu tư. Tuy nhiên, việc miễn giấy phép không đồng nghĩa với việc miễn trách nhiệm tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng và các quy định pháp luật liên quan. Luật mới cũng bổ sung quy định về quản lý trật tự xây dựng theo hướng chặt chẽ hơn, yêu cầu quản lý xuyên suốt từ khi thông báo khởi công đến khi nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng. Điều này nhằm phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời các vi phạm như xây dựng sai phép, không phép, lấn chiếm đất đai hoặc vi phạm quy hoạch.
Đáng chú ý, lần đầu tiên Luật quy định về xây dựng và vận hành Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu đất đai, quy hoạch và các ngành liên quan. Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực xây dựng, nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả quản lý nhà nước. Bên cạnh đó, Luật Xây dựng 2025 bổ sung quy định cụ thể hơn về xử lý các tình huống bất khả kháng và hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong quá trình thực hiện hợp đồng xây dựng, giúp bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên trong bối cảnh giá nguyên vật liệu, thiên tai, biến động chính sách hoặc các yếu tố khách quan khác ảnh hưởng đến tiến độ dự án.
Việc Luật Xây dựng 2025 có hiệu lực sẽ góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, thúc đẩy tiến độ đầu tư, nâng cao chất lượng công trình, đồng thời tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước về xây dựng. Các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực xây dựng cần chủ động nghiên cứu, cập nhật và thực hiện nghiêm các quy định mới để bảo đảm quyền lợi, nghĩa vụ và tránh các vi phạm pháp luật.
Trong bối cảnh đẩy mạnh phát triển hạ tầng, đô thị hóa và thu hút đầu tư, việc hiểu đúng, thực hiện đúng Luật Xây dựng 2025 không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, an toàn, bền vững, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Nguồn: https://congan.quangninh.gov.vn/thong-bao/tuyen-truyen-pho-bien-phap-luat/nhung-diem-moi-can-biet-trong-luat-xay-dung-nam-2025-3076.html