Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Các công cụ AI miễn phí ngày càng trở nên phổ biến nhờ khả năng hỗ trợ người dùng soạn thảo văn bản, phân tích dữ liệu, dịch thuật, tìm kiếm thông tin và giải quyết nhiều công việc một cách nhanh chóng, hiệu quả. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn đó, việc sử dụng AI thiếu hiểu biết hoặc không tuân thủ các nguyên tắc bảo mật có thể tiềm ẩn nguy cơ làm lộ lọt thông tin, dữ liệu quan trọng của cá nhân, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước.
Ảnh minh họa
Thực tế cho thấy, nhiều người dùng có thói quen sao chép nguyên văn các tài liệu công việc, báo cáo nội bộ, hợp đồng, hồ sơ khách hàng, dự thảo văn bản chưa công bố hoặc các dữ liệu chuyên môn để yêu cầu AI hỗ trợ chỉnh sửa, phân tích hoặc tóm tắt nội dung. Ít ai nhận thức được rằng, khi nhập hoặc đăng tải các dữ liệu này lên nền tảng AI trực tuyến, thông tin sẽ được truyền tới hệ thống máy chủ của nhà cung cấp dịch vụ thông qua môi trường Internet. Tùy theo chính sách của từng nền tảng, dữ liệu người dùng cung cấp có thể được lưu trữ, xử lý hoặc sử dụng để cải thiện chất lượng dịch vụ. Điều này đồng nghĩa với việc người dùng có thể mất quyền kiểm soát đối với những thông tin đã cung cấp nếu không tìm hiểu kỹ các điều khoản sử dụng và cơ chế bảo mật của nhà cung cấp.
Đáng chú ý, nhiều công cụ AI miễn phí hiện nay được phát triển bởi các tổ chức, doanh nghiệp nước ngoài, máy chủ đặt tại nhiều quốc gia khác nhau. Trong khi đó, không phải nền tảng nào cũng công khai đầy đủ quy trình quản lý dữ liệu hoặc cam kết mức độ bảo mật phù hợp với yêu cầu của người dùng. Đây là yếu tố tiềm ẩn nguy cơ rò rỉ thông tin nội bộ, bí mật kinh doanh, dữ liệu khách hàng hoặc các tài liệu quan trọng khác.
Đối với các cơ quan nhà nước, nguy cơ này càng đáng lo ngại hơn khi một số cán bộ, công chức có thể vô tình đưa lên các nền tảng AI công cộng những tài liệu liên quan đến công tác chuyên môn, dữ liệu quản lý nhà nước hoặc thông tin phục vụ quá trình tham mưu, hoạch định chính sách. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, hành vi này có thể dẫn đến nguy cơ lộ lọt thông tin quan trọng, ảnh hưởng đến hoạt động quản lý, điều hành và thậm chí tác động đến an ninh, lợi ích quốc gia.
Bên cạnh nguy cơ lộ lọt dữ liệu, các đối tượng tội phạm mạng cũng đang lợi dụng sự phổ biến của AI để tạo ra các trang web, ứng dụng giả mạo hoặc các công cụ AI không rõ nguồn gốc nhằm thu thập trái phép thông tin cá nhân của người dùng. Thông qua việc yêu cầu đăng nhập tài khoản, cung cấp dữ liệu hoặc tải tệp tin lên hệ thống, các đối tượng có thể chiếm đoạt thông tin phục vụ cho các hoạt động lừa đảo, tấn công mạng hoặc mua bán dữ liệu trái phép.
Để hạn chế nguy cơ rò rỉ dữ liệu khi sử dụng AI, mỗi cá nhân cần nâng cao nhận thức về bảo mật thông tin và tuân thủ nghiêm các quy định của cơ quan, đơn vị. Tuyệt đối không nhập hoặc tải lên các công cụ AI công cộng những tài liệu thuộc danh mục bí mật nhà nước, thông tin nội bộ chưa công bố, dữ liệu khách hàng, thông tin định danh cá nhân, tài khoản đăng nhập, mật khẩu, mã xác thực hoặc các tài liệu có tính chất nhạy cảm khác. Trước khi sử dụng bất kỳ nền tảng AI nào, người dùng cần tìm hiểu kỹ chính sách bảo mật, nguồn gốc nhà cung cấp và chỉ sử dụng các công cụ được cơ quan, tổ chức cho phép hoặc có độ tin cậy cao.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, AI sẽ tiếp tục là công cụ hỗ trợ đắc lực cho học tập, lao động và quản lý. Tuy nhiên, AI không phải là môi trường an toàn tuyệt đối để chia sẻ mọi loại thông tin. Việc nhận diện đúng các nguy cơ, sử dụng AI có trách nhiệm và nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu là yêu cầu cần thiết đối với mỗi cá nhân, tổ chức. Chỉ khi kết hợp hiệu quả giữa ứng dụng công nghệ và bảo đảm an toàn thông tin, chúng ta mới có thể khai thác tối đa những lợi ích mà AI mang lại, đồng thời phòng ngừa các nguy cơ rò rỉ dữ liệu, góp phần bảo vệ lợi ích của cơ quan, doanh nghiệp và an ninh quốc gia trong thời đại số.
Nguồn: https://congan.quangninh.gov.vn/thong-bao/tuyen-truyen-pho-bien-phap-luat/nhan-dien-nguy-co-ro-ri-du-lieu-khi-su-dung-cac-cong-cu-ai-mien-phi-3077.html