Trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đang quyết liệt triển khai cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, việc đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao hiệu quả quản trị Nhà nước ở cơ sở trở thành yêu cầu cấp thiết. Với phương châm gần dân, sát dân, vì dân phục vụ, các cấp, ngành đang tập trung thực hiện nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm xây dựng bộ máy hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Tập trung thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm
Để nâng cao hiệu quả lãnh đạo, quản trị ở cơ sở, trước hết cần đổi mới tư duy trong định hướng chủ trương, xây dựng và ban hành nghị quyết của đảng bộ, chi bộ, cấp ủy theo hướng sát thực tiễn, thiết thực, khoa học, dân chủ, dễ thực hiện và dễ kiểm tra, đánh giá.
Cùng với đó, tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng trên các lĩnh vực, đồng thời phát huy tính chủ động, trách nhiệm của chính quyền và các tổ chức đoàn thể trong đề xuất các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền. Các cấp ủy cần xây dựng và thực hiện hiệu quả quy chế phối hợp giữa cấp ủy với chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể; giữa bí thư cấp ủy với chủ tịch HĐND, chủ tịch UBND, chủ tịch Ủy ban MTTQ và những người đứng đầu các đoàn thể nhằm kịp thời giải quyết những vấn đề quan trọng, bức xúc phát sinh từ cơ sở, bảo đảm cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện các mặt công tác ở cơ sở.
Bên cạnh đó, chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực, bảo đảm tính kế thừa giữa các thế hệ; phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng những người có đức, có tài để đảm đương các vị trí lãnh đạo trong hệ thống chính trị thông qua thực tiễn và sự giám sát của Nhân dân. Bảo đảm sự lãnh đạo của tổ chức đảng đối với các cuộc bầu cử ở cơ sở, trước hết là bảo đảm phát huy dân chủ, thực hiện đúng nguyên tắc, tiêu chuẩn. Cơ bản thực hiện mô hình bí thư cấp ủy đồng thời làm chủ tịch HĐND, bí thư cấp ủy đồng thời làm chủ tịch UBND ở nơi đủ điều kiện; bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố hoặc trưởng ban công tác mặt trận.
Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện nghị quyết của Đảng và kiểm tra, giám sát đảng viên; đề cao trách nhiệm nêu gương, tự phê bình và phê bình của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; lắng nghe ý kiến đánh giá của Nhân dân đối với cán bộ, đảng viên và tổ chức đảng, qua đó củng cố niềm tin của Nhân dân, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng ở cơ sở.
Xác định rõ phương thức lãnh đạo toàn diện của tổ chức cơ sở đảng
Để phát huy hiệu quả, cần xác định rõ phương thức lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng trên một số lĩnh vực chủ yếu.
Một là, phương thức lãnh đạo đối với chính quyền cơ sở.
Đảng bộ (chi bộ) trực tiếp là đảng ủy (chi ủy) lãnh đạo chính quyền cơ sở thông qua việc đề ra chủ trương, định hướng, nhiệm vụ đối với các lĩnh vực công tác, đồng thời kiểm tra việc tổ chức thực hiện, bảo đảm chấp hành đúng đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Tập thể cấp ủy thảo luận dân chủ, biểu quyết và ban hành nghị quyết theo đa số về những nội dung thuộc thẩm quyền, đặc biệt là công tác kiện toàn tổ chức và cán bộ trong hệ thống chính quyền cơ sở. Đồng thời, phát huy vai trò, trách nhiệm của các tổ chức đảng, đảng viên và cấp ủy viên đang công tác trong bộ máy chính quyền, bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của đảng bộ (chi bộ). Bên cạnh đó, chú trọng phát huy vai trò của MTTQ, các đoàn thể chính trị - xã hội và Nhân dân trong quản lý nhà nước ở cơ sở; thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở và phòng, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí…
Hai là, phương thức lãnh đạo đối với các đoàn thể nhân dân ở cơ sở.
Đảng ủy (chi ủy) xây dựng chương trình công tác vận động Nhân dân, thường xuyên lắng nghe, đối thoại với Nhân dân để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân. Đồng thời, quan tâm lựa chọn, giới thiệu cán bộ, đảng viên có phẩm chất, năng lực công tác vận động quần chúng tham gia ban chấp hành, giữ chức vụ cán bộ lãnh đạo chủ chốt của MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội ở cơ sở. Phát huy vai trò, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên đang công tác trong các đoàn thể, bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của đảng bộ (chi bộ). Định kỳ, cấp ủy làm việc với ban chấp hành từng đoàn thể và ban công tác mặt trận, tạo điều kiện để các các đoàn thể phát huy tốt vai trò trong hệ thống chính trị ở cơ sở.
Ba là, phương thức lãnh đạo trong nội bộ tổ chức đảng.
Đảng ủy (chi ủy) thực hiện nghiêm nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; đồng thời đề cao trách nhiệm, tính chủ động, sáng tạo của cán bộ, đảng viên theo tinh thần “6 dám”: dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo và dám đương đầu với khó khăn. Cấp ủy, tổ chức đảng lãnh đạo thông qua việc ban hành nghị quyết và tổ chức thực hiện nghị quyết, bảo đảm thống nhất giữa nói và làm, phát huy tinh thần “đảng viên đi trước, làng nước theo sau”. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của cấp ủy và ủy ban kiểm tra trong việc chấp hành Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phát huy dân chủ đi đôi với tăng cường kỷ luật, kỷ cương, giữ vững đoàn kết nội bộ; đặc biệt coi trọng việc rèn luyện đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên và tăng cường mối quan hệ gắn bó mật thiết với Nhân dân.
Đổi mới phương thức lãnh đạo của tổ chức đảng ở cơ sở - yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay
Trong hệ thống chính trị Việt Nam, chi bộ thôn, tổ dân phố là hạt nhân chính trị ở cơ sở, trực tiếp đưa chủ trương của Đảng vào đời sống. Trong bối cảnh hiện nay, việc đổi mới phương thức lãnh đạo không chỉ là chủ trương từ cấp trên mà còn là yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn để bộ máy ở cơ sở vận hành trơn tru, hiệu lực, hiệu quả hơn.
Việc đổi mới phương thức lãnh đạo trọng tâm trước hết là đổi mới phương thức ban hành và tổ chức thực hiện nghị quyết theo hướng “nghị quyết hành động”, sát thực tiễn địa bàn. Nội dung nghị quyết cần tập trung vào những vấn đề Nhân dân quan tâm, những vấn đề nổi cộm tại khu dân cư như: an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, đô thị…; đồng thời xây dựng các nghị quyết chuyên đề đối với những vấn đề “nóng” phát sinh ở cơ sở. Trước khi ban hành nghị quyết, chi ủy cần tăng cường lắng nghe ý kiến Nhân dân thông qua sinh hoạt thôn, tổ dân phố, tiếp xúc trực tiếp và các kênh liên lạc cộng đồng, bảo đảm phương châm “ý Đảng hợp lòng dân”, qua đó tạo sự đồng thuận trong tổ chức thực hiện.
Song song với đó, cần đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng cụ thể hóa trách nhiệm của từng đảng viên trong triển khai nhiệm vụ. Chi bộ phân công đảng viên tham gia trực tiếp vào các lĩnh vực như an ninh trật tự, công tác Mặt trận, vệ sinh môi trường, quản lý khu dân cư; đồng thời cá thể hóa trách nhiệm bằng việc phân công phụ trách từng nhóm hộ gia đình, từng tuyến phố, khu vực cụ thể. Kết quả thực hiện nhiệm vụ, mức độ tín nhiệm của Nhân dân là thước đo quan trọng đánh giá chất lượng đảng viên.
Cùng với đó, cần đổi mới công tác nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội theo hướng chủ động, kịp thời và đa kênh. Ngoài các buổi sinh hoạt định kỳ, chi bộ cần tận dụng các nền tảng số, nhóm cộng đồng, nhóm đảng viên sinh hoạt nơi cư trú (theo Quy định số 213-QĐ/TW ngày 2-1-2020 của Bộ Chính trị về trách nhiệm của đảng viên đang công tác thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú) để tiếp nhận thông tin, phản ánh của Nhân dân, qua đó kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh và định hướng dư luận xã hội, hạn chế tin đồn thất thiệt.
Đổi mới phương thức dân vận theo hướng gần dân, trọng dân, lắng nghe Nhân dân. Chuyển từ “nói cho dân nghe” sang “nghe dân nói và làm cho dân tin”, duy trì cách làm “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để nghị quyết không chỉ đi vào đầu óc cán bộ mà phải đi vào trái tim của Nhân dân.
Đồng thời, đổi mới công tác kiểm tra, giám sát và phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên. Chi bộ cần tạo điều kiện để người dân tham gia giám sát các hoạt động của thôn, tổ dân phố và đảng viên. Việc nêu gương phải thực chất, lấy hiệu quả công việc và uy tín đối với Nhân dân làm thước đo, theo tinh thần “đảng viên đi trước, làng nước theo sau”.
Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động lãnh đạo, quản lý ở cơ sở, từng bước số hóa thông tin, dữ liệu dân cư, đổi mới phương thức thông tin, tuyên truyền, giúp người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng, minh bạch và thuận tiện hơn. Điều này giúp tạo niềm tin cho Nhân dân vào một bộ máy ở cơ sở năng động, hiệu quả.
Đổi mới phương thức lãnh đạo của chi bộ thôn, tổ dân phố không phải là thay đổi những nguyên tắc cốt lõi của Đảng, mà là sự đổi mới về tư duy, phương pháp và phong cách làm việc theo hướng linh hoạt, hiệu quả, gần dân hơn. Khi chi bộ thực sự thấu hiểu, đồng hành và giải quyết tốt những vấn đề thiết thực của Nhân dân, vai trò lãnh đạo của Đảng sẽ được củng cố vững chắc ngay từ cơ sở. Từ đó, góp phần khơi dậy mạnh mẽ tinh thần tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc, khát vọng phát triển đất nước, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Nguồn: https://baokhanhhoa.vn/chinh-tri/xay-dung-dang/202606/doi-moi-phuong-thuc-lanh-dao-de-nang-cao-hieu-qua-quan-tri-o-co-so-d026435/